CTRD เดินหน้าวิจัยชุมชนพระบาทห้วยต้ม คืนข้อมูลองค์ความรู้และประเมินสื่อการเรียนรู้ภูมิปัญญาปกาเกอะญอ
เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2569 คุณธิตินัดดา จินาจันทร์ นักวิจัยชำนาญการพิเศษ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการท่องเที่ยว (CTRD) สถาบันวิจัยพหุศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ดำเนินกิจกรรมร่วมกับนักเรียนโรงเรียนบ้านห้วยต้มชัยยะวงศาพัฒนา ชุมชนพระบาทห้วยต้ม ตำบลนาทราย อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน เพื่อคืนข้อมูลองค์ความรู้สู่ชุมชนและประเมินผลการเรียนรู้จากสื่อที่พัฒนาขึ้นภายใต้โครงการวิจัย
การดำเนินงานในครั้งนี้ประกอบด้วย 3 กิจกรรมสำคัญ ได้แก่ กิจกรรมการสอบทานและคืนข้อมูลชุมชน เพื่อเปิดโอกาสให้คนในพื้นที่ได้ร่วมตรวจสอบความถูกต้องและความครบถ้วนของข้อมูลที่ได้จากกระบวนการวิจัย กิจกรรมการประเมินการเรียนรู้ผ่านสื่อการเรียนรู้ ซึ่งประกอบด้วยคลิปวิดีโอขนาดสั้น จำนวน 10 คลิป และอินโฟกราฟิก (Infographic) จำนวน 5 ชิ้น และ กิจกรรมการประเมินการเรียนรู้ผ่านสื่อนิทรรศการ เพื่อประเมินว่าสื่อที่พัฒนาขึ้นสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับชุมชนและภูมิปัญญาปกาเกอะญอให้แก่เยาวชนในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพเพียงใด
กิจกรรมดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของแผนการดำเนินงาน โครงการพัฒนาและส่งเสริมการเรียนรู้ภูมิปัญญาปกาเกอะญอพระบาทห้วยต้ม ตำบลนาทราย อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน ซึ่งได้รับการสนับสนุนงบประมาณการวิจัย ประจำปี พ.ศ. 2569 จากศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) โดยโครงการมุ่งศึกษาและรวบรวมองค์ความรู้ของชุมชนปกาเกอะญอพระบาทห้วยต้มผ่านกระบวนการทำงานแบบมีส่วนร่วมกับคนในชุมชน
การศึกษาข้อมูลชุมชนดำเนินการผ่าน เครื่องมือศึกษาชุมชน 7 ชิ้น ประกอบด้วย ประวัติศาสตร์ชุมชน ประวัติชีวิต แผนที่เดินดิน ผังเครือญาติ โครงสร้างองค์กรชุมชน ระบบสุขภาพชุมชน และปฏิทินชุมชน เพื่อทำความเข้าใจพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ โครงสร้างทางสังคม วิถีชีวิต และภูมิปัญญาของชุมชนในมิติต่าง ๆ ก่อนนำองค์ความรู้ที่ได้มาต่อยอดสู่กิจกรรมการเรียนรู้และการถ่ายทอดภูมิปัญญาระหว่างคนในชุมชนกับเยาวชนคนรุ่นใหม่
นอกจากการรวบรวมและจัดระบบองค์ความรู้แล้ว โครงการยังให้ความสำคัญกับการนำข้อมูลวิจัยไปใช้ประโยชน์ในระดับผลลัพธ์ โดยในเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา ได้จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการเรียนรู้ วัฒนธรรมการสักขาลายปกาเกอะญอ และ ภูมิปัญญาผ้าทอปกาเกอะญอ เพื่อสร้างพื้นที่การเรียนรู้และส่งเสริมการถ่ายทอดองค์ความรู้ทางวัฒนธรรมจากผู้รู้และคนในชุมชนไปสู่เยาวชน ตลอดจนสร้างความตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของมรดกภูมิปัญญาที่เป็นอัตลักษณ์ของชุมชนพระบาทห้วยต้ม
องค์ความรู้จากการดำเนินโครงการจะได้รับการรวบรวมและเผยแพร่ผ่าน “วิกิชุมชน” ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เพื่อให้ข้อมูลชุมชนสามารถเข้าถึงและนำไปใช้ประโยชน์ได้ในวงกว้าง ทั้งสำหรับคนในชุมชน นักเรียน นักวิชาการ นักวิจัย ตลอดจนหน่วยงานและองค์กรที่เกี่ยวข้อง อันจะเป็นฐานข้อมูลสำคัญสำหรับการศึกษา การอนุรักษ์ การถ่ายทอด และการต่อยอดองค์ความรู้และภูมิปัญญาปกาเกอะญอพระบาทห้วยต้มในอนาคต
SDG 4, 11
วันที่เผยแพร่ 14 สิงหาคม 2569